Psikologa Gitmeme Nedenleri

Psikologa Gitmeme Nedenleri, Psikoterapi Almayı ve Genel Olarak Profesyonel Psikolojik Yardım Almayı Zorlaştıran Etkenler, psikolog işe yarar mı, Terapi, En iyi psikolog, neden psikologa gidilmeli, çift terapisi, iyi terapist, neden terapiye gitmeliyim, en iyi terapist, psikolog fiyatları, psikologun faydaları

Deniz Coşan, Uzman Klinik Psikolog, Psikoterapist, (MA), (MSc)

Psikologa gitmeme nedenleri kişiden kişiye farklılaşır. Bu nedenler çoğu zaman kişilerin geçmiş yaşam öykülerine göre şekillenir. Birçok insan için uzman bir psikologa veya bir terapiste başvurup yaşadığı ruhsal sıkıntılar için destek almak çok zor bir durumdur. Ünlü Fransız düşünür Montaigne, henüz ortada psikoloji denen bir bilim bile yokken Denemeler adlı eserinde fiziksel ve ruhsal hastalıklardan muzdarip insanların kendi yaşadıkları sıkıntılara dair farkındalıkları ve yaklaşımları arasındaki derin farkı şöyle ifade eder: Fiziksel hastalıktan muzdarip kişiler durumları kötüleştikçe hastalılarıyla ilgili daha fazla şey öğrenir ve hastalığa dair olan farkındalıklarını artırırlar. Eğer bir adamın dizi ağrıyorsa ve bu ağrı şiddetleniyorsa o kişi bir doktora ihtiyacı olduğunu daha fazla anlar. Bunun için de daha fazla yardım arar ve çaba harcar. Bu yardım, destek veya bir tedavi arama davranışı ruhsal bir hastalık yaşayan kişilerde tam tersi yöndedir. Ruhsal şikayetler yaşayan insanlar ise ruhsal şikayetleri arttıkça hastalıklarına dair farkındalıkları azalır ve daha az yardım ararlar. Ruhsal durumu kötüleşen hasta bu ruhsal hastalığa dair farkındalığı da daha da azalır. Bazı ağır ruhsal hastalıklarda hastalığa dair farkındalık neredeyse yoktur. Montaigne’nin dört yüzyıl önceki bu tespitinden yola çıkarsak aslında bir psikologa gitmek bir ruhsal zaaf değil; aksine çoğu zaman bir başkasından yardım alabilmeye dair ruhsal kapasitenin bir göstergesidir. Gerçekten de modern ruh sağlığı bilgimiz de şizofreni, psikoz, bipolar v.b. gibi birçok ağır ruhsal hastalıkta bu hastalıktan muzdarip kişilerin, psikolojik yardım almaları gerektiğine dair bir farkındalıklarının olmadığını gösterir. Özellikle de manik veya hipomanik dönemdeki bipolar hastalar kendilerini olduklarından daha önemli veya değerli gördüklerinden çoğu zaman kendilerini hasta olarak görüp bir psikoloğa başvurmazlar.  Bununla birlikte hastaların sanrısal psikoza sahip olduğu birçok durumda da hastalar  kendilerini çoğu zaman olduklarından daha güçlü, yenilmez veya ruhsal olarak da daha iyi bulurlar. Benzer şekilde hastanın insanları güvenilmez, tehditkar, dolandırıcı vs. buldukları paranoid eğilimlerin yoğun olduğu hatalılarda da güven problemi yaşarlar. Bundan dolayı, bu hastalıklardan muzdarip hastalar çoğu zaman psikolojik destek almayı kabul etmezler. Hastaların olduklarından daha güçlü, değerli ve iyi hissettiği hastalıkların aksine depresyon gibi hastaların kendilerini olduklarında daha güçsüz, değersiz ve umutsuz hissettiği durumlarda da hastalar psikolojik destek almak için herhangi bir girişimde bulunmazlar.

Psikoterapi Almayı ve Genel Olarak Profesyonel Psikolojik Yardım Almayı Zorlaştıran Etkenler

Psikologa Gitmeme Nedenleri
Psikologa Gitmeme Nedenleri

1.Ailede Rol Model Olmaması

Öteki aile üyelerinin de psikolojik sorunlarının çözümü için profesyonel yardım almayı ve psikoterapi uygulamasından faydalanmayı tercih etmesi, yardım almak isteyen başka aile üyelerinin de kararını da olumlu yönde etkileyen bir unsur olacaktır. Böylesi bir durumda bireyin önünde bir rol model olacaktır. Ailede sorunların çözümü için psikoterapi ve psikolojik danışmanlık düşünen ilk kişi olmak ise süreci her aşamada sorgulamaya neden olabilir. Bir başkasının bu süreci nasıl ilerlettiğini gözlemlemiş olmak, iniş çıkışlarla giden fakat kazanımlar elde edilen bir süreç olduğuna şahit olmak bireyi psikoterapiye başlamaya ve çeşitli git-geller yaşamasına rağmen sürece devam etmeye motive eden önemli bir unsur olacaktır. Ailede profesyonel psikolojik yardım almak bir seçenek olarak yer almadığında, kişi böyle bir opsiyonu tercih etse dahi ailesinin sorgulamaları ve şüpheciliğiyle karşı karşıya kalabilecek, devam ettiği bu süreci savunmak zorunda kalabilecektir. Böylesi durumlarla karşı karşıya kalmamak için kişiler çoğu zaman terapi süreçlerinin saldırılarla karşılaşmaması için gizlemeyi tercih edebilmektedir. Psikoterapinin yarattığı değişimlerin de ailede bir saldırı olarak algılanması ve bireyin karşı saldırılara maruz kalması mümkün olabilmektedir. Bireyin gelişmesini ve büyümesini sağlayan değişim, ailede alışılmış olan sistemi sarstığı için dirençle karşılanabilir.

Psikologa Gitmeme Nedenleri-----
Psikologa Gitmeme Nedenleri—–

2. Ruh Sağlığına Yatırım Yapmayı Öğrenmemiş Olmak

Ailede rol model olmaması, aynı zamanda ruh sağlığına yönelik profesyonel bir yatırım yapmayı da öğrenmemeye neden olur. Ayrıca, psikolojik meselelerin konuşulmadığı, düşünülmediği, önemsenmediği, çocuğun psikolojik ihtiyaçlarının algılanmadığı ve gözetilmediği, dolayısıyla da karşılanmadığı ailelerde yetişen kişiler için kendi ruhsal meselelerini algılamak, ruhsal durumlar için bir şey yapmak ve harekete geçmek güç olabilir. Psikoterapi ve psikolojik danışmanlık desteği almak belirli bir zaman, enerji ve para yatırımı yapmayı gerektirir. Bu yatırımın, diğer şeylere yapılan yatırımın önüne geçmesi kişi için alışılmadık bir durum olabilir, bu da kişinin bu yatırımı yapmaya başlamasını, başladıktan sonra düzenli ve devamlı bir şekilde sürdürmesini oldukça zorlaştırabilir. Ruh sağlığına yapılan yatırım bir israf olarak değerlendirilebilinir. Bazen kişiler bu parayı başka amaçlar için biriktirmekten, giysi almaktan, dışarı çıkıp bu parayla bir şeyler yiyip içmekten ya da bu zamanı başka işlere ayırmaktan daha fazla fayda sağlayacaklarına inanabilirler. Ruh sağlığına yatırım yapmak, bunu yapan birini gözlemlemek veya kişinin bu deneyim için kendine imkan tanıması ve aldığı kazanımları içselleştirmesi sonucu mümkün olabilecektir. Bununla birlikte, özellikle de ebeveynlerin çocuklarda bir vizyon veya bakış açısı geliştirmeye yatırım yapmadığı, somut düşünce özelliğinini hakim olduğu ailelerde büyümüş kişilerde ruhsal gelişime yatırım yapmaya dair zorluklar yaşarlar.

Psikologa Gitmeme Nedenleri--
Psikologa Gitmeme Nedenleri–

3. Ruhsal Destek Alanların Damgalanması, Stigmatize Edilmesi

Psikoterapi veya psikolojik yardım almak, özellikle gelişmemiş ve gelmekte olan toplumlarda olumsuz bir damgalamaya, stigmatizasyona neden olabilmektedir. Bir grup içerisinde psikolojik destek alan kişi, oldukça gerçekdışı bir şekilde gruptaki psikolojik açıdan en zayıf kişi olarak görülebilmektedir. Öyle görülmediği durumlarda dahi kişi böyle algılanmaktan çekinebilir. Oysa ki ruh sağlığı çalışanlarının belki de hemfikir olabileceği durum, psikoterapi ve psikolojik yardıma ihtiyacı olduğuna karar vermenin, kendi psikolojik ihtiyaçlarını fark etmenin ve kendini psikolojik anlamda geliştirmek, daha tatminkar bir hayat yaşamak için profesyonel bir çözüm yolu üretmenin, kendine psikolojik olarak düzenli ve devamlı yatırım yapabilmenin çok daha güçlü ve sağlam bir duruş olduğudur. Daha önce ruhsal destek arama ve ruhsal durum arasındaki ilişki anlatılmıştı. Bununla birlikte, örneğin ruh sağlığı çalışanları, çalışmalarını en iyi seviyede sürdürebilmek için kendileri de böyle bir uygulamadan düzenli olarak faydalanmaya çalışırlar.

Psikologa Gitmeme Nedenleri------
Psikologa Gitmeme Nedenleri——

4. Psikoterapistin Yeni Bir Şey Söyleyebileceğine İnanmamak

Bazen kişiler, gerçekdışı bir şekilde, kendilerinin her şeyi bildiğine ve bir başkasından yardım almaya hiç de ihtiyaçları olmadığına inanabiliyorlar. Bir başkasının onlar için bir şey yapamayacağına, kimsenin yardım edemeyeceği eşsiz bir sorunları olduğuna, ruh sağlığı uzmanının yeni bir şey söyleyemeyeceğine, yani sorunlarını çözmek için yeni bir bakış açısı ya da yeni bir yöntem sunamayacağına inanabiliyorlar. Aslında her şeyin farkında olduklarını, her şeyi bildiklerini ama sadece bir iki şeyi hayata geçirmeye ihtiyaçları olduğunu düşünebiliyorlar. Kişi kendisini tümgüçlü veya kadiri mutlak, her şeye muktedir hissettiği zaman ve kendisine kendisinden başka birinin yardımcı olamayacağına inandığı zaman iki kişilik bir yapı olan psikoterapi uygulamasından fayda göreceğine inanması gerçekten çok güç olabilir. Terapide veya herhangi bir ilişkide kişinin bir ötekine, kendisinden başka bir kişiye, bir ilişkiye şans tanımaya hazır olması gerekiyor. Aksi halde ne terapi ne de herhangi bir ilişki devam edemez, işleyemez.

Psikologa Gitmeme Nedenleri----
Psikologa Gitmeme Nedenleri—-

5. Değişmekten Korkmak: “Kötü de Olsa Sorunlarımı Çözmek İçin Bir Yöntemim Var”

Bazen kişi, değişmekten korkabilir, varolan savunmalarını ve baş etme yöntemlerini değiştirirse sorunlarıyla nasıl baş edeceğini bilememekten korkabilir. Değişim düşüncesi bu tip dirençli tutumlarla karşılanabilir. Alıştığı, bildiği tutum ve davranışları değiştirme fikri kişiyi korkutabilir, savunmasız hissettirebilir, çaresiz hissettirebilir. Bu tip kişilerin yaşam felsefesi genelde “Bildiğim veya alıştığım olduğum her acı, başarısızlıkla sonuçlanabilecek her mutlu olma girişiminden daha iyidir, daha kolay tahammül edilebilirdir.”. Kişi yeni imkanların sağlayacağı kazanımları hayal etmekte zorlanabilir. Bu durum kendi sistemini bozmayı, yıkmayı ve değiştirmeyi güçleştirir. Unutulmamalıdır ki değişim mutlaka yıkıcı bir yana sahiptir.

Psikologa Gitmeme Nedenleri-------
Psikologa Gitmeme Nedenleri——-

6. “Psikolojik yardım aldım. İşe yaramadı.”

Psikoterapi ve psikolojik danışmanlığın köklü bir değişim yaratabilmesi için devamlı ve düzenli bir yatırım gerekmektedir. Bir seansta sihirli bir kazanım beklemek ve bunu alamadığını düşünmek kişide hayalkırıklığı yaratabilir ve profesyonel ruh sağlığı uygulamalarını ‘işe yaramaz’ olarak damgalamasına neden olabilir. Günümüzde ne yazık ki gündelik veya özel ilişkiler, yaşanan hayal kırıklıkların veya kayıpların konuşulduğu bir olan sağlamak hızla uzaklaşmaktadır. Günümüzde nerdeyse ilişkilerin çoğunun temel amacı dürtüsel düzeyde doyum yaratmaktır. Aksi durumda kişiler o ilişkileri sürdürmemektedir. Oysa bir ilişkinin en büyük doyum sağlayan ve güçlü yanı ilişkinin karşılaştığı sorunlarla başetme gücü veya kapasitesidir çünkü ilişkilerde hayal kırklılığı veya sınırlılıklar kaçınılmazdır.

Bazen kişilerin profesyonel ruh sağlığı uygulamalarının ne kadar süreceğine dair gerçek bir bilgi birikimine dayanmayan fikirleri olabilmektedir. Örneğin “benim sorunum için birkaç seans yeterli” gibi bir yaklaşım olabilmektedir. Kaldı ki birkaç seans sıklıkla sorunun tanımlanması, kişinin psikoterapi uygulamasından fayda sağlayabilecek bir yapıda olup olmadığı, danışan ve psikoterapistin birbirine uygun ve uyumlu olup olmadıklarını ve birlikte çalışmaya gönüllü olup olmayacaklarını anlamak için ancak yeterlidir. Birkaç seansta sorunlarının çözüleceğine inanmak bazen uzun yıllardır içselleştirilmiş uzun zamandır hiç değişmemiş  olumsuz deneyimleri inkar etmenin göstergesi olabilir. Bir seansta veya birkaç seansta bireyler bir rahatlama duygusunu yakalayabilse de daha kalıcı değişimler için daha uzun süre ruh sağlığı uygulamalarına devam etmeleri önerilmektedir.

Psikologa Gitmeme Nedenleri-
Psikologa Gitmeme Nedenleri-

7.Umutsuzluk

Kişi, dışarıdan gelen hiçbir yardımın kendisi için çözüm olmayacağına inanabilir, umudunu tümüyle yitirmiş olabilir. Derin bir umutsuzluk yaşantısı içinde olabilir. Aslında bu umutsuzluk duygusu dahi psikoterapi ile çalışılabilecek ve değişebilecek bir duygudur. Psikoterapi için bir miktar umut gereklidir, ancak psikoterapiye devam ettikçe umut duygusunun yükselmesi mümkündür. Bazen süreç boyunca kişinin yaşam öyküden bağlı olarak tıkanma ve umutsuzluk noktaları yeniden gündeme gelebilir. Böyle bir durumda “Önceki sorunlarım çözülebilir idi, ancak bu sorunum için psikolojik yardım umutsuz” gibi sorunların bazılarını daha umutlu gören ancak bazıları için ise halen oldukça umutsuz hissedilen bir yaklaşım olabilir. Eğer kişi profesyonel ruh sağlığı uygulamalarına bir şans tanıma umudunu yakalayabilirse, süreç boyunca bu umutsuzluk noktaları da tek tek çalışma imkanı bulur. Hiç başlayamayacak ya da birkaç seanstan ötesine geçemeyecek derin bir umutsuzluk duygusu, kişinin bebekliğinde ve çocukluğundaki bakımverenlerine dair deneyimlediği oldukça olumsuz olan bakım alma deneyimi içselleştirmesi ve bir bakımveren konumunda olan herhangi bir kişinin olumlu bir bakım sunamayacağına dair içsel inanış nedeniyledir. Yeni bakımvereni, eski gözlüklerle görmek, yeni biri olarak algılamamak ona şans vermeyi oldukça zorlaştırabilir, bu da kişiyi yardım alamadığı çaresiz bir konuma itebilir.

8. Maddiyat

Maddiyat konusu hem dış gerçekliğe hem de kişinin iç gerçekliğine dair ikircikli bir unsurdur. Dış gerçekliğe baktığımızda, kişi kendi bütçesine uygun çeşitli ücret aralıklarında psikolojik yardım hizmeti veren kurumları değerlendirmelidir. İç gerçekliğe baktığımızda ise, maddiyatın bazen değişime bir direnç olarak ortaya konduğunu görebiliriz. Türkiye’de maddiyat ile ilgili konular “ayıp” ve “tabu” konular arasında değerlendirildiği için bazen maddiyatın iç dünyadaki karşılıklarını açık bir şekilde değerlendirmek mümkün olmayabilir. Bazen kişi, ruhsallığına yatırım yapmanın maddi olanaklarını bilinçdışı bir şekilde yaratmıyor olabilir ve bazen kişi kendi karşılayabileceği türde bir ruhsal kaynağa ulaşmaya yönelik de bir direnç geliştirmiş olabilir. Bazen ise maddi yatırımı ruhsallık alanından kısmanın daha önceki maddelerle bahsedilen rol model olmaması, ruhsal yatırımı öğrenmeme ve bunların dışında başka içsel nedenleri olabilir ki bunlar da yine ayrıntılı olarak ancak psikoterapi sürecinde araştırılıp keşfedilebilir.

Psikologa Gitmeme Nedenleri---
Psikologa Gitmeme Nedenleri—

9. Kendini Gözlemleyebilme Kapasitesinin Eksikliği

Kişinin, ruhsal problemlerinin, ruhsal çatışmalarının, ketlenmelerinin ve zorlanmalarının farkına varabilmesi için kendini gözlemleyebilme kapasitesinin bir dereceye kadar mümkün olması gerekmektedir. Kişi, aynı şekilde dirençlerinin de bir dereceye kadar farkında olabilmelidir. Kişi içsel gerçekliğine ve dışsal gerçekliğine dayanan sorunlarına kendini gözlemleyebileceği bir mesafeyi alamazsa, kendisine dışarıdan bir gözlemci gibi bakamazsa, onu profesyonel yardım almamaya, yardım almaktan vazgeçmeye iten inanışlarının ‘gerçek’ durumlar olduğunu düşünebilir. Kuşkularına ve korkularına rağmen deneme cesareti bulmak, kişinin kendisine bir şans tanıması ancak kişinin bu kuşkuları kendisinin üretiyor olabileceğine dair bir kabulünün oluşuyla mümkündür.

İlgili Yazılar
Freud ve Psikanalitik Teknik Üzerine Makaleler
İlişkilerin Aritmetiği
Utanç Duygusu Psikolojik Gelişim ve Ruh Sağlığı
Psikologa Gitmeme Nedenleri, Psikoterapi Almayı ve Genel Olarak Profesyonel Psikolojik Yardım Almayı Zorlaştıran Etkenler, psikolog istanbul anadolu yakası, Terapi Üsküdar psikolojik sorunlar, neden terapi, mutsuzluğun psikolojisi, psikologa gitmek işe yarar mı, psikolog tavsiye, iyi psikolog Beyoğlu, psikolog gitme nedenleri, psikolojik destek